Emlak Müşavirleri Federasyonu Yönetim Kurulu üyesi ve Adana Tüm Emlakçılar Meslek Odası Başkanı Burhan Coşkun, geçen hafta içerisinde yaptığı bir açıklamayla “teknoloji ve emlakçılık” arasında yaşanan hassas bir sürece dikkat çekti. Coşkun, bu açıklamasında, “Bir yandan teknolojinin sunduğu pazarlama olanakları diğer yandan devletin müteahhitlik yapmasının emlakçılık meleğinin cazibesinin yitirilmesine neden olduğunu” dile getiriyor.
Devletin müteahhitlik yapmasından kastedilen TOKİ'nin konut üretimini bu yazımızın dışında bırakacak olursak, evet, Coşkun haklı, teknoloji ve internet emlakçıların faaliyetlerini önemli ölçüde etkiliyor.
İşin ilginç yanı, birçok gayrimenkul sektör temsilcisinin de bana hemen hak vereceği gibi, bugün teknolojiyi ve interneti en yaygın kullanmaya başlamış olan sektörlerin ve sektör temsilcilerinin başında yine bizzat gayrimenkul sektörü ve emlakçılar geliyor. Hepimiz biliyoruz ki, hemen tüm kentlerde emlakçılar ya kendi web siteleri aracılığıyla ya da yerel ya da ulusal emlak arama motorları kanallarıyla portföylerindeki gayrimenkullerin tanıtımını yaparak alıcı arıyor. Yani şikayet edilir gibi gözüken teknoloji ve internetten sektör temsilcileri sonuna kadar yararlanıyor.
Tabii, burada şikâyet konusu olan nokta, gayrimenkul sahiplerinin de bizzat internet kanalıyla “sahibinden” bir satıcı olarak piyasaya çıkmış olması.
“Sahibinden” sözcüğü gayrimenkul piyasası için giderek “sihirli” bir sözcük halini aldı. Komisyon ödemekten kaçınmak isteyen birçok gayrimenkul alıcısı, özellikle internet sorgulamalarında “sahibinden” sözcüğüne dikkat ediyor ve mümkünse “sahibinden” satıcılara ulaşarak gayrimenkul maliyetini minimuma çekme uğraşı veriyor. Satıcılar için de “sahibinden” kanalıyla satış, aracılık hizmeti veren emlakçıya komisyon vermemek anlamına geliyor. Bu tavrın aslında yadırganacak bir durumu yok. Alıcı ve satıcının menfaatlerini anlatan bir durum bu.
İnternetin yaygınlaşmasına kadar bir nevi emlakçılara belli boyutlarıyla mecburdu satıcı ve alıcılar. Ancak internet bu mecburiyeti önemli ölçüde ortadan kaldırdı.
Yine de “teknoloji ve internet, emlakçıları tamamıyla gereksiz hale getirdi” dememiz olası değil. Ancak emlakçı lığın yapılış şeklini değiştirmeye başladığını kabul etmemiz gerekiyor.
Emlakçılık mesleği açısından bugüne kadar olan neydi?
Kısaca, alıcıyla satıcıyı buluşturmak, bir araya getirmek ve zaman zaman tapu işlemlerinde kolaylaştırıcı olarak devreye girmekten ibaretti emlakçının işi. Henüz finansman kanalları ve krediler, sigorta hizmetleri, nakliye aracılığı ve garantileri, hukuksal yardımlar ve aracılıklar bir hizmet kanalı olarak devreye girmemişti.
Gayrimenkul sektöründe yapısal değişikliğe neden olan mortgage yasası kredi enstrümanlarıyla gayrimenkul geliştiricileri ve alıcıları arasında profesyonel bir ilişki ağının kurulmasını zorlarken, yalnızca aracılık hizmeti vermeye alışmış çok sayıda geleneksel emlakçı bu sürece uyum sağlamakta güçlük çekmeye başladı. Yerli ve yabancı profesyonel emlak zincirlerinin de “hizmet odaklı” bir seçenek olarak piyasaya girmesi, gayrimenkul pazarlamasının salt bir aracılık hizmeti ve komisyonculuk olmadığını gösterdi.
Haliyle, sürece bir de internetin dahil olması bir anlamda katalizör görevi gördü. Neredeyse her mahalle bakkalının da emlakçılık yapar olduğu koşullarda, bu tarz bir hizmeti fazlasıyla internetin sunuyor olması, bu sınırlar içerisinde emlakçılık yapanların varlığını anlamsızlaştırdı. Yani, mahalle emlakçısının yaptığı "alıcıyla satıcıyı buluşturma" işini internet çok daha iyi ve kolayca gerçekleştirmeye başladı. Üstelik bu hizmet karşılığında da kimse komisyon istemiyor. Oysa bir emlakçı bu sürece aracılık etseydi alıcı ve satıcı toplamda yüzde 3'e kadar bir komisyon ödemesi yapmak zorunda kalacaktı.
Emlakçılar için çözüm nerede?
 


Artık şu kabullenilmeli: Geleneksel emlakçılık dönemi bitmek üzere. Ufak bir büro açıp alıcılarla satıcıları buluşturup komisyon talep etme dönemi tamamlandı. Bu sektör içinde kalmak ve işlerini geliştirmek isteyenler, profesyonel pazarlama kanallarını bilmek zorunda. Kent planlaması, tapu, vergi, kredi, internet, reklam, halkla ilişkiler, sigorta mevzuatı ve kanallarını bilmek ve müşteri taleplerini bu temelde karşılamak artık emlakçılığın yeni hizmet alanına giriyor.
Bu sektörde yer almak isteyen emlakçılar, bir an önce mesleki bilgi altyapılarını güçlendirmeli. Gerek meslek odalarının gerekse bağımsız özel eğitim kurumlarının “emlakçılık” ve “mortgage brokerlığı” eğitimleri yaygınlaşmaya başladı. Bir çıkış yolu olarak bu eğitim programlarından yararlanmak mümkün.(Bakınız: Emlak Akademi, İLKON,Emlak Kursu).
Evet, internet geleneksel emlakçılık yapanların işlerini kaybetmelerine neden oluyor, ancak yeni zamanın ruhunu ve iş süreçlerini kavrayan sektör temsilcileri içinse yeni iş fırsatları yaratıyor. Teknoloji tabanlı profesyonel iş süreçlerinin geriye doğru işlemesi mümkün olmadığına göre, sektör temsilcilerinin kendilerini yeni iş süreçlerine uyumlu hale getirmesi gerektiği açık.
Maalesef sürece uyum sağlayamayan çok sayıda emlakçı sektör dışı kalmaktan kurtulamayacağı gibi, bilgi altyapısı güçlü, profesyonel yeni kadrolar gayrimenkul sektörünün yeni oyuncuları olarak sahneye çıkacak. Üstelik yakın gelecekte Meclis'ten geçmesi beklenen Emlak Müşavirliği Yasası'yla birlikte sektöre giriş ve çıkışlar da biraz daha disipline olacak.