Emlak Kursu
Türkiye'nin ilk MEB onayli
Emlak ve Danismanlik Kursu
0212 654 17 60

www.emlakkursu.com
Tasinmaz.Com
Emlakçilar ve emlak arayanlari bulusturmak
için hazirlanan portal site.

www.tasinmaz.com
Bodrumda Satılık Emlak
Bodrum'un yeni ve
dinamik markası.

www.bodrumdasatilikemlak.com
Emlakcim Gayrimenkul
Çekmeköy Bölgesinde Lider
Gayrimenkul Ofisi

www.emlakcim.com.tr

Gönderen Konu: FRANCHISE Alırken  (Okunma sayısı 478 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

hayat

  • Ziyaretçi
FRANCHISE Alırken
« : 04 Şubat 2010, 16:24:59 »
Franchise almak, güvenli ve markalı yatırım yapmanın en uygun yoludur. Birçok yarar sağlarken, doğal olarak bazı riskler de getirir. Franchise & More tarafından verilen UFRAD onaylı "Franchise Nasıl Alınır" seminerinde önerilen yöntem, beş kademeli araştırma yapmaktır.   

1.FRANCHISE ALAN
 
FRANCHISE ALANI İNCELEME Franchise alanın araştırılması en önemli aşamadır. Ne beklediği ve ne yapabileceği anlaşılmadan başlanan işler genelde hayal kırıklığı yaşatır. Franchise & More temsilcileri, sahip oldukları deneyim ve bilgiler ışığında 4x4 danışmanlık verdikleri franchise alanların öncelikle kendilerini inceler ve ona göre önerilerde bulunurlar.
 
POTANSİYELİNİZ
Franchise alan adayı, öncelikle kendi isteklerini, potansiyelini ve yola çıkıştaki amaçlarını iyi değerlendirmelidir. Aşağıdaki sorulara gerçekçi yanıtlar vermeli, buna göre riskler üstlenmelidir.  Yatırım kapasitenizNe miktar yatırım yapmaya gerçekten hazırsınız? Bunun ne kadarını kaybetmeyi göze alabilirsiniz?İşten başlangıçta para kazanamazsanız neyle geçineceksiniz?Bu miktardan fazla gerekmesi halinde nasıl tamamlamayı düşünüyorsunuz? Kredi alma olanağınız var mı, bunun için neleri teminat gösterip riske atacaksınız, ne oranla bulacaksınız?Borç alma olanağınız var mı, aileden, arkadaşlardan ne vadeyle ne miktar borçlanabilirsiniz?Yatırımı vadeli karşılamak için uygun tedarik kaynaklarınız var mı?Ortaklık planınız var mı, gerekirse ortak bulabilir misiniz, ortaklığı yürütebilecek yapıda mısınız?
 
Becerileriniz
Yapacağınız işle ilgili bir tahsiliniz var mı?İşin gereği olan teknik becerilere sahip misiniz?İşinizde tasarruf sağlayacak defter tutma, grafik çalışma, tamirat, inşaat gibi becerilere sahip misiniz?İşe kendinizden katacağınız neyiniz olduğunu düşünüyorsunuz?
 
Deneyiminiz
Geçmişte benzer bir iş kolunda profesyonel olarak çalıştınız mı?Geçmişte kendi işinizi yaptınız mı?Ailenizde kendi işini yapan yakın akrabalarınız var mı?Geçmişte kendi işinizi batırma, sorun yaşama, sorun çözme deneyimleriniz oldu mu?
 
Çevreniz
Size işte destek olacak çevreniz var mı?Tedarik için vade sağlayacak ilişkileriniz var mı?Size müşteri getirecek çevreniz var mı?İşletmenizin konuşulmasını sağlayacak, ilgi odağı olacak veya tavsiye edebilecek çevreniz var mı?Sorun yaşadığınızda ruhsat veya izin veren birimlerde yardımcı olacak çevreniz var mı?
 
HEDEFLERİNİZ
Franchise alan, işten ne beklediğini net ifade etmelidir. İşten kazanmayı beklediğiniz ortalama aylık gelir nedir? Tek gelir kaynağınız bu mu olacak, başka işleriniz de sürecek mı?İşin size nasıl bir hareketlilik getirmesini bekliyorsunuz? Bütün gün ayakta geçen yoğun bir çalışma temposu, ağırlıklı oturarak beklenen bir iş günü, insanlarla sürekli konuşmayı gerektiren bir iş, ağırlıklı olarak ofiste kağıt işiyle uğraşacağınız bir yöneticilik fonksiyonu, teknik becerinizi kullanacağınız ve sahada yapılan bir uzmanlık işi.. tercih sizin!Çalışma saatlerinizin ne kadar uzamasına tahammülünüz var? İşi belli saatlerde bırakmak zorundaysanız önceden planlamalı, ona göre iş kurmalısınız.Az sayıda kişiye pahalı ürünler satmak mı, çok sayıda kişiye ucuz ürünler satmak mı istersiniz?İşi kendiniz mi yöneteceksiniz, bir yönetici mi istihdam edeceksiniz?Seçtiğiniz işi kaç sene sürdürmeyi planlıyorsunuz?Aynı işin benzerlerini başka yerlerde açmayı ister misiniz?
 
ÖZELLİKLERİNİZ
Franchise alan adayları, yapacakları işin karakterlerine uygun olmasına dikkat etmelidirler. İşin başında durmaktan, insanlarla ilişkiye girmekten sıkılmayan, küçük bir ekibe liderlik edip motive etmekten hoşlanan, küçük başarılarla mutlu olup kendini motive etmeyi beceren bir yapıda olmalıdırlar. Kurallara uymaya hazır olmalıdırlar. Kuralların içerisinde gelişmeye açık düşünmek, uygulamadan önce önermek, izin almak ağır gelmemelidir. İyi yönetici olmalı, işletmeyle, çalışanlarla, tedarikçilerle başa çıkabilmelidirlerİyi satıcı olmalı, müşterilerle bizzat ilgilenmeli, isteklerini veya şikayetlerini anlamalı ve çözmelidirler. Yaptıkları işten heyecan duymalı ve bunu etraflarına yansıtmalıdırlar
 
YAŞANAN ZORLUKLAR
Franchise alanıın geçmiş iş yaşamı ve deneyimine göre bazı zorluklar tipik hale gelmektedir. ·    Profesyoneller genelde iş yaşamında kalabalık ve uzman bir kadroyla çalışmış olurlar. Franchise işletmede her konunun tek uzmanı ve yetkilisi kendileri olurlar. Bazı insanlara bu sorumluluk ağır gelir. ·    Erken emekli olanlar, kendi işini kurmak hayaliyle franchise alırlar. İşin temposu meslek yaşamı boyunca profesyonel dönemde alıştığından çok daha ağır gelebilir. ·    Kriz nedeniyle işten çıkarılanlar, özellikle orta kademe yöneticileri, kendi işlerini kurdukları zaman büyük bir güvenceye sahip olduklarını düşünürler. Tersine, işin yürümesinin tek teminatı kendileridir. Kendilerinden kaynaklanan bir sorun yaşarlarsa sadece işlerini değil, yatırdıkları parayı da kaybederler. ·    Çiftler, özellikle genç çiftler birlikte çalışmak için franchise alırlar. Aralarında yaşanan kişisel sorunlar işe yansır, olumsuz etkiler. ·    Sermayedar ortak almış girişimciler, işler gelişip sermaye biriktirdiklerinde birlikte hareket etmek ve karı paylaşmak istemezler.·    Mevcut işine paralel bir konuda franchise alanlar, sektörden gelen farklı alışkanlıklarını sisteme aykırı da olsa terkedemezler. ·    Yerlerini kiraya vermektense kendileri değerlendirmek için franchise alanlar, kazançlarını sürekli oturdukları yerden kazanacakları gelirle karşılaştırırlar. Genelde de beğenmez, çalışmaktan sıkılırlar.         
 
FRANCHISE VEREN NEYE GÖRE SEÇER
Esasen franchise satmak, kolay bir iştir. Çünkü markanın büyüsüne, işleyen dükkanların hevesine kapılan girişimciler franchise almak için ısrarcı davranırlar. Zor olan, franchise almak isteyenler arasından en doğru adayı seçmektir. Yanlış seçim sıklıkla kötü işleyen bir dükkan, memnuniyetsiz bir yatırımcı, sürekli sorun çıkaran bir işletme ve eninde sonunda ya kapanan, veya devredilen bir franchise demektir.  Franchise veren bütün adaylardan aynı parayı alacağına göre, aralarından kendine en yararlı olacağı seçecektir. Onun gözünde “en yararlı” olmanın şartlarını bilirseniz, en iyi bölgeyi, en iyi şartlarla alma olanağınız olur.  Maddi yeterlilik, aranan önemli şartlardandır. Bunun için maddi durumu kritik olmamalıdır. Franchise işletmenin gerektirdiği yatırımı borçlanmadan yapabilecek gücü, kazandıracağı parayla yetinecek bir yaşam tarzı olmalıdır. Ödemelerini aksatmamalı, arada sarkanlar olsa bile bunu umursamazlıkla alışkanlık haline getirmemelidir.  Sorun yaşatmayacak olmak, önemli bir kriterdir. Kurallarla ve sistemle uyum içinde çalışacak, franchise verenin çalışanlarıyla ekip havasına girecek, arada destek alamasa da kendi sorunlarını çözebilecek, yerine göre kendi geliştirdiği çözümleriyle sisteme yenilkler getirecek kişiler çok sevilir.  Müşteri şikayeti getirmeyen işletmeler değerlidir. Çoğunlukla müşterilerle doğru yöntemle muhatap olunduğunda şikayetler anında yerinde çözülür. Franchise alan merkeze şikayet yansıtmayacak kadar iyi müşteri ilişkileri yürütebilmelidir. 
 
FRANCHISE ALAN NEYE PARA ÖDER
Franchise sisteminin içinde belli bedeller, riskler vardır. Doğal olarak aynı bedel bir yatırımcıya pahalı gelirken diğeri ucuz bulabilir. Aynı işletme bir yatırımcıya para kazandırırken öbürünü batırabilir. Franchise alanın fiyatı ve şartları kendi kriterlerine göre değerlendirmesi şarttır. “Fiyatı bu, ne yapalım”, “herkes veriyor, demek ki ediyor” türünden ezberci yaklaşımlar çok sakıncalıdır.  Franchise zincirine girerken neye para ödendiği şöyle sıralanabilir. ·    Hemen başlayacak, hemen müşterisini bulacak, hemen öğrenilecek hazır bir işe girilmektedir. Bir anlamda hazır iş devralınmış gibi olmaktadır. İşe çok yabancıysanız ve başka türlü giremeyecekseniz, bu devrin değeri sizin için yüksektir, biraz masraf ve zahmetle işin temelini öğrenebilecekseniz devre para vermek yazıktır. ·    Satılan bir malın belli bir bölgede satış tekelini alacaksınız. Mal kendiliğinden veya az zahmetle satıyorsa, yeterli kar bırakıyorsa, bu bir bedel ödemeyi gerektirecek kadar değerlidir. Eğer siz satmak için aşırı efor gösterecekseniz, aynı eforu gösterdiğinizde ne olsa satabiliyorsanız, ürün tekelinin sizin için bir anlamı yoktur. ·   Yıllara dayanan deneyim, el kitabı ve eğitimle aktarılmaktadır: Eğer ortada yazılmış bir kitap, tutarlı bir eğitim, güvenilir bir kadro yoksa, söz konusu deneyim var olsa bile aktarılamaz. Kendiniz çabalayıp öğrenmek zorunda kalırsınız. Bunun için bir bedel ödemeniz gerekmemelidir. ·    Ticari sırlar aktarılacaksa, ortada gerçekten sır sayılacak kıymette bir bilgi olmalıdır. Eğer herkesin bildiği, düşük ücretli bir uzmanı alınca erişilen bilgiler söz konusuysa bunun için yüksek bedel ödemek gerekmemelidir. ·    Marka kullanım hakkı belli bir süre için kiralanmaktadır. Eğer marka değerliyse, tüketici nezdinde itibar görüyorsa bu bir değer ifade eder. Tüketici farkında değilse veya umursamıyorsa, markanın değerinden söz etmek olanaksızlaşır. Kendi markanızla iş yapmanız halinde hiç olmazsa günden güne değer kazanacak olan sizin markanız olur. ·    Zorluklar yaşandığında merkezden alınacak desteğin değeri büyüktür. Bazen toplu iş gönderir kar sağlar, bazen akıl verir tasarruf sağlar, bazen sadece önlem aldırır riski yok eder, ama muhakkak her franchise alan için farklı değerde bir maddi karşılığı vardır. Eğer ihtiyaç duyduğunuzda destek alamıyorsanız, bu karşılığı yok sayabilirsiniz. ·    Toplu reklam ile önemli bir avantaj sağlanır. Kendi başınıza yapacağınız reklamın değerini hesaplayın, iş olarak geri dönüşünün toplu reklam yapıldığında daha etkin olacağını varsayın, belli bir değer biçin. Eğer firma reklam yapmııyor veya etkisiz reklamlara para harcıyorsa, bu değeri yok saymalısınız. ·    Tedarik kolaylığı, sistemin gereği olması gereken bir avantajdır. Mal az sayıda kaynaktan, kalite, eksik, fire sorunu yaşatmadan temin edilmelidir. Buradan sağlanacak zaman ve yanılma payı tasarrufu maddi bir değer olarak alınmalıdır. Eğer sistemdeki ürünleri franchise alan kendi becerisi ile tedarik etmek zorunda kalıyorsa veya topluca tedarik edilen ürünler kendi bulacağından daha pahalıysa, bu fark derhal eksi hanesine yazılmalı, değerlendirmeye öyle alınmalıdır. ·    Denetim, franchise zincirlerin verimliliğinin güvencesidir. Denetimler yapıcı, yanlışları önleyici, destek olucu mahiyette sürdürülmelidir. İşletmenin diğerleriyle ve geçmişteki kendi durumuyla rakamsal karşılaştırması denetimden çıkmalıdır. Eğer denetim yasak savma kabilinden, nesnel gözlemlere dayanmayan, “teftiş” havasında yapılıyorsa, bu franchise alan için önemli bir değer kaybı ve risk unsurudur. ·    Franchise anlaşması ile uzun süreli bir bağlantı yapılmaktadır. Sürenin kaç yıl olduğu, uzatılmasındaki şartlar, biterse ne olacağı iyi anlaşılmalıdır. Sanki anlaşma bittiğinde işletmenin hiçbir değeri kalmayacakmış, franchise alan ceketini alıp çıkacakmış gibi hesap yapılmalı ve süre içinde edilecek karlar hesaplanmalıdır. Gerisi için hiçbir güvence olmadığı unutulmamallıdır. ·    Franchise verenin geçmişte kaç işletmesinin kapandığı, kaç işletmecisinin devrettiği, kaçıyla mahkemelik olduğu tam bilinmelidir. Herşey iyi gözükse bile, sizin de sorun yaşama olasılığınız aynı oranda mevcuttur. 
 
KİMDEN ALIYORSUNUZ
Franchise alırken kiminle muhatap olduğunuza dikkat edin.  Size satan kişi satıştan prim alan bir satış elemanı mı, bir daha yüzünü görmeyeceğiniz bir aracı mı, işin sahibi mi, yıllarca içinde bulunmuş bir üst düzey yetkili mi, kendi yerini devreden bir işletmeci mi, her zaman franchise alanlarla çalışan bir kuruluş mu tam olarak öğrenin. Sizi kandırır ve zarar etmenize neden olursa ne kazanacak, ne kaybedecek? Daha önce franchise sattıkları aldıkları bilgiden ve sağladıkları ticari sonuçtan memnun mu? Sonradan ilişkiniz sürecek mi, üzerinde bir yaptırımınız var mı? Memnun kalmamanız halinde iş size yük haline gelirse sizi bu yükten kurtarabilir mi? Sonradan ondan ne gibi bir talepte bulunabilirsiniz? Bunları anlayın.  Sistem hakkındaki bilgileri aldığınız kişilerin işe ne kadar vakıf olduğunu, bilgilerin yaşanmış olaylara mı dayandığını, kulaktan dolma bilgiler mi olduğunu, bir başkasının süzgecinden geçip mi verildiğini, ne derede doğru olduğunu araştırın. 
 
FİYATI DEĞERLENDİRME
Franchise verenler, başlangıçta talep ettikleri giriş bedelini bazen belli hesaplara dayandırarak bulurlar, bazen de talebe ve rakiplere bakıp belirlerler.  Franchise giriş bedeli ve kullanım bedeli, borsa fiyatı gibi veya rakiplere göre belirlenemez. İş yapmak isteyen girişimci, işin getirisine göre karar verir. Yatırımına en hızlı ve güvenli geri dönüşü sağlayacak olan işi seçer.  Kendi çabası ve bilgisiyle yapacağı işin geri dönüş süresi 1 yıl olacaksa, markalı ve güvenli olduğu için franchise işin 2 yılda geri dönmesine razı olur, ama 5 yılı göze almaz.  Örneğin 100 liraya yapılacak bir yatırım, ayda 10 lira kar sağlarsa, kendini 100/10=10 ayda geri öder. Eğer aynı yatırımı franchise olarak yapar ve üzerine 20 lira franchise giriş bedeli koyarsanız yatırımınız 120 lira olur, ayda 10 lira kazanarak kendini 12 ayda geri öder. Yani %20 uzar.Cirodan %5 franchise kullanım bedeli öderseniz, karınız ayda 9,5 liraya iner. Yatırımın geri dönüşü 120/9,5 = 12,5 ay olur, yani süre işi kendiniz yapmaya göre %25 uzar.  Küçük boyutlu bir perakende yatırımının geri dönüşünün işi kendiniz yaptığınızda 1-2 yıl, franchise alındığında 2-3 yıl olması ülkemizde yatırımcılar tarafından normal karşılanmaktadır. Bu esasen çok kısa bir süredir ve tamamen yüksek karlılıkla çalışılmasından kaynaklanmaktadır. Türkiye,’de yıllar boyunca ticaret olağanüstü yüksek karlı çalıştı. Bir yandan herkes sürünürken, diğer yandan bu karlar nasıl fiyatlara eklendi, tüketici tarafından ödendi, görelim.Gümrük birliği öncesi dünyadan gelen rekabet engellendi. Gaz tenekesi gibi arabayı dışarıdaki lüks araba fiyatına aldık.Enflasyonun yüksek olduğu 40 yıl boyunca fiyatlar üreticiler ve satıcılar tarafından körüklendi. Yarın fiyatı artar diye kızın çeyizi buzdolabı 10 yıl önceden alınıp evde bekledi.Paranın devlet borçları için piyasadan emildiği ve paradan para kazanıldığı dönemde parasını işe yatıran azdı. Haliyle hepsi yüksek karşılık bekledi ve aldı.Devlet kimin ne kalitede mal yaptığını izlemediği, tüketici kandırıldığında ve mağdur olduğunda hakkını kolayca arayamadığı için standart fiyata kalitesiz mal satan veya satış sonrası hizmetleri eksik verenlerin ettiği yanlarına kar kaldı. Kayıtlı sisteme tam geçilemediği için vergi kaçırmak yaygınlaştı, ödenmeyen vergi, sigorta, stopaj cebe giren kar hanesine yazıldı. Sürekli kriz ortamında hiçbir işin garantisi yoktu, herkes yatırdığı parayı bir sonraki kriz gelmeden, mümkünse bir yıl içinde alıp kendini güvenceye almak istiyordu, fiyatlar buna göre oluşuyordu. Ekonomi stabil hale geldikçe, iş yapmanın garantisi arttıkça daha çok para işe kanalize olmakta, yatırımın geri dönüş süresi uzamaktadır. Gelişmiş ülkelerde küçük yatırımın geri dönüşü normal şartlar altında 5 yıl olarak beklenmektedir. Ülkemizde de enflasyon düşüp kredi olanakları arttıkça hızla bu duruma gelinecektir.    Hesabı yaparken yatırım yaklaşık bilinir, gelir tahmin ve umut edilir. Bu konuda varsayımlarla değil, büyüklük ve çevre olarak benzer işletmelerin yaptıkları gerçek cirolarla yola çıkmak daha sağlıklı olacaktır. Ancak sonuçta yapılacak ciro ve kar işletmecinin becerisine kalacaktır, başka işletmenin karlı çalışması ancak ölçü olabilir, garanti olamaz.
« Son Düzenleme: 04 Şubat 2010, 17:25:58 Gönderen: Koyu GRİ »

hayat

  • Ziyaretçi
Ynt: FRANCHISE Alırken
« Yanıtla #1 : 04 Şubat 2010, 16:40:33 »
2.FRANCHISE VEREN
 
 FRANCHISE VERENİ VE MARKAYI İNCELEME NİYET VE KABİLİYET TESTİ Franchise alan, öncelikle franchise verenin niçin ve nasıl franchise verdiğine, yani “niyetine” ve “kabiliyetine” bakmalıdır. Franchise vermekteki niyetini anlarsa, gelişmeleri ve yazılı olmayan kuralları çok daha kolay tahmin edebilir. Örneğin,
  • Dedesinden kalan meşhur markasını, bu işin okulunda okumuş oğluyla birlikte franchise etmek için yola çıkan girişimci, markasına halel getirecek hiçbir şey yapmaz, yaptırmaz, risk almaz. İşten emin olmadan, kendi felsefesini paylaşmayan birine, tutmayacak bir yere franchise vermez. Franchise alınca yanılma ihtimali düşüktür.
  • Maddi olarak batmakta olan ve kendini kurtarmak için markasının haklarını satan biri, işi önüne gelene verir, çoğu başarısız olur, kendisi de gereği gibi yönetmeye kaynak ayırmaz. Franchise almanın sonu büyük ihtimalle hüsran olacaktır.
Franchise verenin kabiliyetinin anlaşılması ise aynı derecede önem taşır. Marka sahibi iyi niyetle istese bile, franchise sistemini ve markasını yönetmeyi beceremeyebilir, Sonuçta başarı sağlanamaz. İşletmeler kendi başlarına kalırlar.
  • Hiç iş ve marka yönetmemiş, hep dükkanın başında esnaflık yapmışsa, franchise sisteminin gereklerine, iş dünyasının akışına vakıf değildir, işin üzerinde öğrenmesi ise zordur, hatalar yapar. Büyük ihtimalle heryerden tasarruf hevesine kapılır, işi kilitler.
  • Hiç ekip yönetmemişse, eğitimi yetersizse, kaliteli ve pahalı elemanları çalıştıramaz, işini bilen sağlam bir kadro kuramaz. Birkaç kere çalışanlarını değiştir, sonra kendi gibilerle, kendisine sadık ama yetersiz bir kadroyla kalır. Büyük ihtimalle kısır çekişmelere dalar, iş çıkaramazlar.
  • Hissi davranan, hırslı, aklı havada, aşırı risk alan, kişisel ispat kavgası veren vb. gibi “tehlikeli” ortaklar veya yöneticiler işin başındaysa, firmanın içi kısa sürede cadı kazanına döner. Menfaat çatışmaları, dedikodular, güvensiz yaklaşımlar ortalığı kaplar. Büyük ihtimalle alınan risk gerçekleşir, ama faturayı riski alan değil franchise alanlar öder.
Franchise alan adayı, “niyet” ve “kabiliyet” testinden geçen marka ve firmaları incelenmeye başlamalıdır. 
 
KAYDİ BİLGİLER
Firma hakkında aşağıdaki bilgiler mümkünse kaynakları görülerek alınmalıdır.
  • Firmanın maddi varlıkları nedir, bilançosuna yansıyan hangileri, ortakların şahsında olan hangileri? ortaklar varlıkları firmaya mı koyuyor, kendilerinde mi tutuyor, eşlerine mi kaydırıyorlar
  • Firmanın ödeme gücü ne durumda, vergi, SSK gibi devlet borcu var mı, banka kredisi ne düzeyde, ödeyebiliyor mu
  • Firma onaylı bilanço veriyor mu
  • Marka tescili firmaya mı ait, başkasına ait olan markanın kullanım hakkını mı satıyor
  • Firmanın tek işi mi var, birden fazla markanın satışıyla mı ilgileniyor
FRANCHISE BİLGİLERİ
  • Firmanın franchise geçmişi başarılı sayılabilir mi, kapanan, batan, rakipler karşısında ezilen bayileri olmuş mu
  • Kendi işletmeleri ile mi başlamış, yoksa işletme deneyimi yok mu
  • Tüm franchise işletmelerin adres ve telefonlarını verdi mi, yoksa bazılarını sakladı, kendisi hakkında iyi konuşack işletmelere mi yönlendirdi
  • İşletmeler kendinin mi, franchise mı
  • Kısmen kendisi işletiyorsa hangi yerleri kendinde tutuyor, becerebildiği yerde kendisi para kazanmak gibi bir felsefesi mi var
  • İşletmeler birbirine rakip olabilir mi, örneğin emlak bürolarında olduğu gibi merkezin ofisi olması müşteriyi oraya kaydırır mı
  • İşlemeyen yerleri devralıp, rehabilite edip, franchise etme modeli var mı
  • Büyük şehir ve İstanbul deneyimi yeterli mi
  • Kaç yıldır faaliyette, kaç yıldır franchise veriyor
  • Sahiplerinin iş geçmişi ne, yöneticileri hangi firmalardan nasıl bir deneyimle gelmişler
  • Anlaşmayı ve firma bilgilerini ne zaman veriyor, imzadan önce okumaya zaman tanıyor mu, yoksa aceleye mi getiriyor
FİNANSMAN
  • Finansman destek paketi var mı,
  • Bankalar nezdinde makbul bir firma mı
  • Marka, bankalardan kredi bulmayı kolaylaştırıyor mu
  • Yatırım miktarı için kesin rakamlar verebiliyor mu
  • Söylediği fiyatlara çıkarabiliyor mu, diğer franchise alanlar ne diyor
  • Yatırım harcamalarını vadeli ödetiyor mu
  • Yatırım harcamaları içinde açıklanamayan pahalılık unsurları var mı
YAYILMA
  • Nerelerde işletme açtırmış
  • Ne kadar süre içinde nerelere yayılacak
  • Başarılı ve başarısız olduğu tipik semtler, bölgeler var mı
  • Kendine ait işletmeleri nerelerde açmayı tercih ediyor
  • Birden fazla yer işleten franchise alanlar var mı, nerelere açmışlar
  • Yeni açılacak yerlere bakan uzman ekibi var mı
  • Yapılacak yerlerin projesini ücretli mi veriyor ücretsiz mi
FRANCHISE DESTEKLERİ
  • Pazarlama planı var mı, ne zaman ne etkinlik yapacaklarını biliyorlar mı
  • Eğitim altyapısı var mı, veriyor mu, ücretli mi
  • Denetim sistemi var mı, etkin mi
  • Destek için yeterli personeli var mı
  • Eleman temininde yardımcı olacak mı
  • Stok kontrolunda sistem geliştirmiş mi
  • Özel bilgisayar programları var mı, etkin mi
  • Yerel tanıtımın rolü ne, etkin yöntemler geliştirmiş mi
  • Kendine has ürün veya yöntemleri var mı
  • El kitabı var mı
  • Satış teknikleri etkin mi
ÖDEMELER
  • Ürün ve ekipman alımı belli yerlerden mi alınıyor
  • Satınalma fiyatları uygun mu, alış miktarına göre kademeli mi
  • Merkezi reklam payı ne kadar, nasıl alınıyor
  • Reklam fonunun harcamaları raporlanıyor mu, franchise alanlar doğru kullanıldığını düşünüyorlar mı
  • Franchise alanların reklam fonunun kullanımı üzerinden söz hakkı var mı
  • Giriş bedelleri ve royalite yörelere göre farklı mı
  • Duruma, zamana, adama göre farklı ödeme miktarı veya vadesi mümkün mü
BİLGİ KAYNAKLARI
Franchise alma öncesinde dikkatli bilgi toplamak gerekir. Ancak temel bilgi kaynağı firma olacağı için alınacak bilgiler yetersiz kalabilir. Franchise alanlara gidildiğinde bazen yanlış yönlendirmeler yaşanabilir. Örneğin adayın açmak istediği yere kendi açmak isteyen veya başka yer açılmamasını isteyen birine sorulursa caydırmaya yönelik konuşur.
  • Rakip görmeyenler doğru bilgi verirler.
  • İşleyen dükkanlar en iyi bilgi kaynaklarıdır. Dikkatli bir göz tüm işletme sorunlarını, ciroyu, müşteri memnuniyetini kolayca çıkarır.
  • Rakiplerin işletmelerinden de bilgi alınabilir. Genelde sohbet etmek için ziyaret etmek ve doğrudan niyetini söylemek, bir takım entrikalarla bilgi almaya çalışmaktan daha iyi sonuç vermektedir.
  • Gazetelerin ve dergilerin girişim sayfaları, her ne kadar firmalardan gelen bilgileri yayınlasalar da, iyi bir derlemedir.
  • Franchise & More temsilcileri, ücretsiz 1 saat danışmanlık vermekte, ücretli danışmanlık almak isteyenlere coaching hizmeti vermektedir.
  • UFRAD onaylı ve Franchise & More tarafından verilen “franchise nasıl alınır” seminerleri, kapsamlı bilgi ve uygulama pratiği sunmaktadır.
  • UFRAD’ın her yıl yayınlanan rehberi, sürekli ve kapsamlı bilgi sunmaktadır.
  • Franchise fuarları, UFRAD tarafından desteklenmekte ve sektörün birçok firmasını, aynı zamanda yurt dışından gelen markaları kapsamaktadır. Birçok yatırımcı kararını fuar sonrasına ertelemekte, fuarda tüm markaları bir arada görme olanağını kaçırmak istememektedir.
  • UFRAD tarafından düzenlenen Anadolu seminerleri, “road show” adı altında da yapılmakta, İstanbul dışındaki illerde yatırımcılara marka alternatiflerini sunmaktadır.
Franchise alma kararı öncesinde en iyi bilgi kaynağı, franchise alanlardır. Birden fazla franchise alanla konuşmak ve şu konulara açıklık getirmek şarttır.
  • Başlangıçta verilen bilgiler doğru muydu
  • Yatırım miktarı doğru tahmin edildi mi, beklenmedik harcama çıktı mı
  • Sağlanan donanım ve ekipman uygun muydu
  • Destek hizmetleri hızlı ve etkin mi, elemanları işten anlıyor mu
  • Gerekmeden önce destek veriyor mu, yoksa sorun çıktığında mı aranııyor
  • Eleman sorunları vb. den ötürü destek veremediği durumlar yaşandı mı
  • Başabaş noktası nerede yakalandı
  • Başlangıçta yeterli eğitim verdi mi, işbaşı eğitimi anlaşma boyunca sürüyor mu
  • Karlılık öngörülen seviyede mi
  • İşi bırakan neleri geri verebiliyor
  • Ciddi anlaşmazlıklar oldu mu, nasıl çözüldü
  • Hakemlik kurumu var mı
  • Sorun yaşandığında makul süre tanıyor mu
  • Mahkemeye intikal eden anlaşmazlık var mı
  • Sürekli verilen raporlar neler
  • Raporlar incelenip değerlendiriliyor mu
  • Merkezi reklam etkin mi
  • Yerel tanıtıma destek oluyor mu
  • Sözleşmenin hangi maddelerini değiştirmek isterdi
  • Franchise alacaklara ne tavsiye eder
« Son Düzenleme: 04 Şubat 2010, 17:25:25 Gönderen: Koyu GRİ »

hayat

  • Ziyaretçi
Ynt: FRANCHISE Alırken
« Yanıtla #2 : 04 Şubat 2010, 16:44:17 »
3.ÜRÜN VE HİZMETLERİ İNCELEME

NE SATACAĞIZ
Sistem kapsamında sunulan ürün ve hizmetler, işin esasını oluşturur. Franchise dünyasının birinci kuralı, “ürün iyi olmalı”dır. Kötü bir ürünle ne kadar pazarlama becerisi gösterirse göstersin, hiç bir yere gidilmez. Franchise alan yatırımcının öncelikle ürüne inanması ve arkasında durması şarttır. Ürünü sevmeyen, beğenmeyen, kendine layık görmeyen işletmeci satamaz da. 
 
ÜRÜN ARAŞTIRMA
Ürünün tüketici nezdinde kabul görüp görmediğinin, ne değeri olduğunun araştırılması için aşağıdaki sorular sorulmalı, yanıtları alınmalıdır.
Ürün ve hizmetlere ihtiyaç ve talep nedir?
Pazar dönemsel değişkenlik gösteriyor mu?
Ürün yeni bir alışkanlık mi gerektiriyor, alışılmış bir ürün mü?
Hangi kesimlere hitap ediyor, sınırlı müşterisi mi var?
İhtiyaç maddesi mi lüks mü?
Moda ürünü mü, sürekli tüketim ürünü mü?
Müşterisinde alışkanlık ve bağlılık yaratıyor mu?
Ürünlerin garantisi var mı?
Ürünün servis ve tamiri var mı?
Tüketici kesimleri belli yaş gruplarıyla sınırlı mı?
Ürün ambalajı yeterli mi, dayanıklı mı?
İşle ilgilenmeden önce sizin ürün hakkındaki düşünceniz neydi, siz müşterisi miydiniz?Tanıdık çevrenizden ürün hakkında kim ne yorum yapıyor?
 
MARKA ARAŞTIRMA
Ürün tanıtımında ünlüler kullanılmış mı?
Marka tescili ve ürün patenti var mı?
Ürünler kolayca taklit edilebilir mi?
Pazarlama bütçesi var mı, markaya destek sürüyor mu?
Marka kaç yıllık, şekil veya imajda değişiklik gündemde mi?
 
FİYAT ARAŞTIRMA
Ürün, hizmet kalitesi ve fiyatı uygun mu?
Tüketicinin fiyat algısı nedir?
Rakiplerin fiyatlarına göre nasıl?
Ürün fiyatları (ve vadeleri) kimin kontrolünde?
Temin kaynağı neresi, alternatifi var mı ?
 
RAKİP ARAŞTIRMA
Piyasadaki esas rakipleri kimler?
Rakipler arasında yeni gelecek yabancılar var mı?
Rakipler maddi, insan kaynağı ve ürün olarak firmadan güçlü mü?
Rakiplerin uzun vadeli hedefleri neler?
Rakipler düzgün çalışan firmalar mı?
« Son Düzenleme: 04 Şubat 2010, 17:24:51 Gönderen: Koyu GRİ »

hayat

  • Ziyaretçi
Ynt: FRANCHISE Alırken
« Yanıtla #3 : 04 Şubat 2010, 16:49:34 »
4.YER SEÇİMİ
 
 YER SEÇİMİ VE BÖLGE POTANSİYELİ YER SEÇİMİ KARARI
Yer seçimi, perakende işinde en hayati karardır. Önemini vurgulamak için başarının en önemli üç faktörünü “yer, yer, yer” diye sayarlar. Franchise alırken çoğunlukla bir korumalı bölge verilir ve bir dükkan yeri seçilir. Franchise veren firmanın yetkilileri her ne kadar bu konuda uzman olsalar dahi, sonuçlarını franchise alan taşıyacağı için işi incelemek ve doğruyu yanlışı anlamak zorundadır. 
 
BÖLGE KORUMA
Bölge koruma, anlaşma ile verilen bir haktır. Rekabet kanununa göre bir bölgede başkasının satış yapmasını engellemek yasaktır. Yani her franchise alan isterse başkasının bölgesine satış yapabilir. Ancak franchise anlaşmasında o bölgede başka işletme açtırılmayacağı garantisi verilebilir. Bununla birlikte franchise alanların birbirlerinin bölgesine girmeleri karşılıklı olarak her ikisini de yıpratacağı için sadece tavsiye ile de kontrol altında tutulabilir, bölge ihlalleri engellenebilir. Bölgeye en yakın rakibin nerede yer alacağı da öğrenilmelidir. Bazen franchise bölgeler aralıklı verilerek girişim engellenmektedir. Özellikle paket servis olanağı bulunan konseptlerde bölge koruma önem kazanır. Örneğin kırtasiye, pideci gibi adrese teslim iş yapanlarda bölge korumanın ne derece etkin olduğu anlaşılmalı, eski franchise alanlardan uygulamada ne yaşandığı öğrenilmelidir. 
 
BÖLGE İNCELEME
Bölgenin kapasitesi, potansiyel müşteri hesabıyla çıkarılır. Bölgede yaşayan ve alışverişe gelen müşteri sayısı bulunur. Nispeten kapalı ekonomili şehir ve semtlerde nüfus doğrudan bilgi veren bir büyüklüktür. Nüfus dışında bölge potansiyelini etkileyen unsurlar şunlardır:
  • Turistik yörelerde yerli ve yabancı turistler
  • Oteller, lokantalar
  • İbadet yerleri
  • Ziyaret yeri ve müzeler
  • Lise ve üniversiteler
  • Hastaneler
  • Adliye, tapu, belediye, nikah dairesi, postane vb. gibi devlet daireleri
  • Gaz, su, elektrik gibi işletmelerin ödeme noktaları
  • İstasyon, gar, havaalanı, liman, metro, minibüs durakları, vb.
  • Alışveriş mekrezleri
  • Semt pazarları
  • Karayolu üzerinde benzin istasyonu, dinlenme tesisi vb.
Bölgenin ne miktarda iş yapabileceğini tahmin etmek için içinde söz konusu olan markanın en iyi satış yaptığı semtler ve şehirler örnek alınır, toplam satış nüfus, çalışan nüfus, öğrenci gibi anlam verilen bir büyüklüğe oranlanır. Çarpandan hereketle aynı büyüklük (nüfus, öğrenci, vb.) için bölgenin yapabileceği azami satış çıkarılır. Bu analizi franchise alandan beklemek haksızlık olacaktır. Çünkü birçok şirket sırrı sayılacak bilginin kullanılması gerekmektedir. Ancak franchise verenin yetkililerinin afaki rakamlar vererek satış tahmininde bulunması kabul edilemez bir yaklaşımdır. Franchise alan adayı, kendiseine verilen satış tahmininin belli kriterlere göre çıkarılmış olmasını, belli noktalarda fiilen yapılmakta olan ciroların verilmesini talep etmelidir. Bölgenin gelişme potansiyeli de çok önemlidir. Yeni yapılan siteler, yerleşime açılacak araziler, toplu konutlar, kooperatifler, kurulacak üniversite, sanayi alanları vb. yakın gelecekteki tüketici potansiyelini önemli ölçüde değiştirir. Bölgenin gelir düzeyi de diğer bir unsurdur. Bu tahmine esas olacak rakamsal büyüklük, örneğin bölgedeki banka mevduatları, KDV ödemeleri, ev kiralarıi araç sayısı vb. olabilir. Hedef kitle (işin niteliklerine göre, işletmeye gelmesi beklenen kişiler kimlerdir; hangi gelir düzeyinde, ne gibi alışveriş alışkanlıklarına sahip, araç sahibi mi, ne mesafede oturanlar, ne mesafede yaşayanlar/çalışanlar, hangi saatlerde nereden geçenler, müşteri olabilir; bunlar kaç kişilik bir Pazar oluşturmaktadır)Coğrafi yerleşimi ve özellikleri (iklim, hava sıcaklıkları, insanların yaz-kış alışkanlıkları, yağış, dışarıda alışverişe uygunluk, gece dışarı çıkma, vb.)Demografik özellikleri (nüfus, gelir düzeyi, gelir dağılımı, hane geliri, sosyoekonomik seviyelerin dağılımı, kiracılık-ev sahipliği, yaşları, eğitim durumu, çalışanlar, emekliler, çalışan kadın sayısı, kredi kartı kullanma, araç sahipliği, vb.)
 
CİRO TAHMİNİ
İş yapılacak dükkan seçildikten sonra, orada ne ciro ve kar edileceğine dair tahminlerde bulunulur. Tahmin yaparken tüketimden ve gelirden hareketle ayrı ayrı hesap yapılmalıdır. Yani potansiyel müşterilerin tüketim alışkanlıkları ve miktarı ölçülerek dükkanda ne tüketim yapacakları tahmin edilebilir. Veya potansiyel müşterilerin gelir düzeyi tahmin edilerek bunun dükkana nasıl bir tüketim olarak yansıyacağı tahmin edilebilir. Her durumda dükkanın cirosu basit bir formülle bulunur. Potansiyel alıcılar > bilenler > gelenler > alanlar x aldıkları = ciroDükkanın potansiyel müşterileri, mesaffe itibarıyla gelebilecek olanlar, yani yakında oturanlar, çalışanlar veya yakına gelenlerdir. Ancak yakındaki herkes dükkanı ve ürünü tanımaz. Tanıyanların da hepsi gelmez. Gelseler bile hepsi alışveriş yapmazlar. Sonuç olarak ciro, gelenlerin aldıklarıyla çarpımıdır. Örnek verirsek;Bölgede 500 kişi varsa, bunların 100’ü dükkanı ve ürünü bilirse, en çok ancak 100 kişiye satma şansımız var demektir. Dükkanı ve ürünleri bilen 100 kişinin içinden 40 kişi dükkana gelirse, bizim ancak o 40 kişiye satma şansımız vardır. Gelen 40 kişiden 10’u alırsa, ortalama ne sattığımıza bakarız. Ortalama satışla 10 kişiyi çarparsak ciroyu buluruz. Yer seçimi yapıldığında potansiyel alıcılar da seçilmiş demektir. Satışın artması için atılması gereken temel adımlar da basittir:Bilenleri, gelenleri, alanları ve aldıklarını artırmak.Bilenleri artırmak için yapılacaklar
  • Görünmek (işlek yer, iyi tabela, güzel vitrin)
  • Duyurmak (reklam vermek, ilan vermek)
  • Anlattırmak (tavsiye ettirmek)
Gelenleri artırmak için yapılacaklar
  • Bilgilendirmek (ilan vermek, broşür dağıtmak)
  • Özendirmek (broşür, katalog, vitrin düzeni)
  • Ödüllendirmek (promosyon kampanyası)
  • Ulaşılır olmak (otopark, vasıtaya yakın yer)
  • Yakın olmak (potansiyel müşteriye yakın yerin seçimi)
Alanları artırmak için yapılacaklar
  • Göstermek (ürün teşhiri)
  • İhtiyaç gidermek (çeşit bulundurmak)
  • İkna etmek (ortamın inandırıcılığı, satış elemanın becerisi)
  • Kolaylaştırmak (indirim, taksit, kredi kartı, banka kartı)
Görüldüğü gibi, satışı artıracak 12 maddenin 4 tanesi yer seçimiyle doğrudan bağlantılı. 
 
YERİ İNCELEME
Franchise verenin uzmanlarının yer seçiminde nasıl destek olduğu, ne gibi incelemeler yaptığı, neyi kime raporladığı bilinmelidir. müşteri kaynakları (metro çıkışından günde 25.000 kişi, yakında 1100 yataklı hastane, 3500 öğrencisi olan üniversite, öğrenci yurdu, 600 koltuklu sinema, alışveriş merkezine gelen haftada 45.000 kişi, otobüs durağı, vb.)ziyaret - paket servis dağılımı (iş yerlerinin yoğun olduğu semtlerde fast food %70 paket servise çalışabilir, Ataköy gibi paket servisi kuvvetli yerde McDonald’s Türkiye’deki tek paket servisini kurdu)alışveriş merkezleri (civarda ne nitelikte müşteri var, civardaki alışveriş yoğunluğu başka nerede toplanıyor, ileride yakınlarda açılacak alışveriş merkezi var mı, aynı alışveriş merkezinde hangi markalar olacak, kalıncı katta, nerede yer alınması öneriliyor, vb.)
 
Görünürlük
  • Yerin görünürlüğü yeterli mi,
  • Yoldan gelenler yaklaşırken ne süreyle, hangi açıyla görüyorlar,
  • Dükkanın görünmesini engellleyecek ağaç, çalı, çit, parketmiş ararç var mı
  • Yerin görünürlüğü civardaki alternatif ve rakip dükkanlara göre nasıl
  • Tabela asmak, totem koymak serbest mi, engel varsa nedir
Trafik ve cadde bilgileri
  • Trafik ışıkları, duran araçlar dükkanı görüyor mu
  • Tek ve çift yönlü sokaklar nereler
  • Yaya geçidi veya köprüsü nerede
  • Geçen araba sayısı
  • Caddedeki azami sürat izni, yavaşlayan trafik mi hızlanan trafik mi, yokuş aşağı mı yokuş yukarı mı
  • Trafiğin gidiş yönü ne, tek yönlü mü
  • Trafiğin geldiği kaynak neresi, akşam
« Son Düzenleme: 04 Şubat 2010, 17:23:52 Gönderen: Koyu GRİ »

hayat

  • Ziyaretçi
Ynt: FRANCHISE Alırken
« Yanıtla #4 : 04 Şubat 2010, 16:53:13 »
5.ANLAŞMA VE PAZARLIK

 TİCARİ TEMELLER
Franchise İlişkisi
Üretim, işletme ve pazarlamadan oluşan bir sistem olan franchising, franchise veren ile franchise alan arasında ilk tanışma ve temasla başlar, müzakerelerle gelişir, sözleşme imzalanması ile yürürlüğe girer. Eğer iş karlı, franchise alan memnun, franchise veren ilgiliyse, ilişki pürüzsüz yürür. Franchise alanın, sözleşmeyi detaylı okumadan imzalaması ve yıllarca kapağını açmaması sık rastlanan bir durumdur ve çok da sağlıklıdır. Franchise alanın sözleşmenin detaylarını araştırması, açıklarını araması, hukukçulara danışması halinde, sürtüşme başlamış demektir. Sonuçta kimin haklı, kimin güçlü, kimin kazançlı çıktığı genellikle fark etmez. Hata ilişkidedir. Sorunun nedeni, franchise alanların yanlış seçilmesi, yanlış beklentiler yaratılması, yanlış pazarlama yapılması, eksik destek verilmesi, rekabete ayak uydurulamaması, vb. olabilir. Her durumda hata tek taraflı olamaz. 
 
Denge
Franchise ilişkisinin sürekli ve karşılıklı memnuniyet verici olabilmesi için, denge içinde yürütülmesi şarttır. Tarafların güçleri, sisteme katkıları, sistemden sağladıkları yararlar ve beklentileri denge içinde olmalıdır. Franchise ilişkisinde taraflardan biri bilgisi, markası, yatırımı, pazarı, çalışması, mağaza yeri vb. karşılığında hak ettiğini alamazsa veya alamadığını düşünürse, motivasyonunu kaybeder, sistemi bozma eğilimine girer. Franchise alan bu duygu içindeyse, genellikle kendisine kısa vadede daha fazla kazandıracak fakat sistemi bozucu davranışlar gösterir. Franchise veren bu duygu içindeyse sisteme verdiği destek zayıflar. Her iki durum da bindiği dalı kesmekten farksızdır. Franchise sisteminde sıkça rastlanan bir sorun da, yanlış beklentilerle yola çıkan girişimcilerin uğradıkları hayal kırıklığıdır. Franchise verenin gayret göstermeden, sadece markasını kullandırma karşılığında para kazanacağını düşünmesi veya franchise alanın, parayı verip anlaşmayı imzaladığında işlerin kendiliğinden yürüyeceğini, paraların akacağını sanması gibi. Kaçınılmaz olan hayal kırıklığı, sistemi içinden çürütecektir. Bu sorunun çaresi, franchise almadanönce tam bilgilenmek, yanlış beklentilere yer vermemek, boş vaatlerde bulunan franchise vereni tanıyıp inanmamaktır. 
 
Devredilen Haklar
Franchise sözleşmesi ile belirli bir süre için devredilen haklar, sözleşmenin kapsamına göre şunlar olabilir.
  • ticaret markası kullandırılır
  • üretim, işletme ve pazarlama sırları ile edinilmiş deneyimler el kitabı ve eğitimle aktarılır
  • patent hakları kullandırılır
  • fikir ve sanat eserleri sayılacak haklar kullandırılır
  • hammadde temin hakkı verilir (tekelden dağıtım)
  • bina kullanım hakkı verilir (yer franchise verenin ise)
Franchise veren, devre konu olan hakların (marka, alameti farika, lisans, patent, know how, vs.) sahibi olmak zorunda değildir.Söz konusu hakların kullanım hakkına sahip (mutasarrıf) olabilir, irtifak hakkına (kısmen kullanma hakkı) sahip olabilir, intifa (kullanma) hakkına sahip olabilir (marka başkasına satılsa bile kullanmaya devam edebilir), kiralamış ve kiraya verme hakkı olabilir.Franchise almadan önce, parayı alan kişinin, devredilen haklar üzerinde ne gibi bir tasarrufu olduğunu araştırmak, franchise alanın yükümlülüğüdür.
 
ÖDENEN ÜCRETLER
Franchise sözleşmesi ile franchise alan belli zamanlarda belli ödemeler yapar. Genellikle royalite ve isim hakkı olarak tanımlanan ödemeler, bazı durumlarda değişik esaslara bağlanabilir.
  • Franchise giriş ücreti (royalite): Franchise alanın sisteme girmesi için verecek olduğu ücrettir. Genellikle anlaşma esnasında ödemesi istenir. Sistemin gördüğü rağbete ve kazandıracağı paraya göre değişebilir. Satış zorluğu çeken firmalar uzun vadelerde ödeme alabilmektedir.
  • Franchise kullanım bedeli (gayrimaddi hak bedeli, isim hakkı): Franchise sistemi ile birlikte verilen marka, patent, know how, tekel hakkı gibi hakların hepsi için bir ücret istenir. Bu ücret ciro üzerinden belli bir oran veya belli zamanlarda (haftalık, aylık, vb.) ödenecek sabit bir miktar veya ikisinin bileşimi olabilir. Cironun belli bir oranı, ancak en az aylık belli bir miktar olarak da tanımlandığı olur.
  • Franchise yenileme bedeli Franchise anlaşmasının süresi bittiğinde, taraflar anlaşmayı yenilemek istediklerinde franchise alanın bir ücret ödemesi istenir. Bu ücret yaygın uygulamada başlangıçta verilen miktar kadar olmaz. Franchise alanların ilgi ve güvenini kazanmak için yenileme ücretinin ne kadar olacağı da baştan belirlenmelidir.
  • Ek hizmet ücreti: Franchise veren, bazı ek hizmetler sunarak karşılığında franchise alandan bir bedel isteyebilir. En sık rastlanan örnek, franchise verenin hammadde ve yardımcı maddeleri temin etmesi, karşılığında ürün bedeli ve nakliye bedelini almasıdır. Bunun dışında Amerika’da muhasebe tutma, çek düzenleme, sigorta, emeklilik programı gibi örneklere de rastlanmaktadır. Bu tür hizmetlerin tek elden verilmesi sinerji ve tasarruf sağlıyorsa, katılım zorunlu değilse, sisteme güç katmaktadır. Franchise veren anlaşmadan aldığı güçle franchise alanlarını kendisinden ürün veya hizmet almaya zorluyorsa, sistem zarar görmektedir.
  • Bölge tekeli ücreti: Franchise alanlar, başarılı oldukları takdirde aynı sistemin başka noktaları için de talip olmaktadırlar. Bu gibi durumlarda birden fazla franchise işletme açma olanağı tanıyan bir bölgenin tahsisi, bedel karşılığında yapılmaktadır.
  • Reklam fonu katkı payı: Franchise sistemlerinin vazgeçilmez unsuru, etkin reklam ve tanıtımdır. Franchise veren, franchise alanlardan genellikle cirolarıyla orantılı olarak bir reklam katkı payı toplar. Bu fonun yönetimi çoğunlukla franchise alanların da katıldığı komiteler tarafından yapılır.
Reklam fonunun harcanma yeri franchise alanlar arasında sürekli bir huzursuzluk kaynağdır. Ortak fonun harcama yeri, tüm franchise alanların ortak yararına olabilecek, kitlelere hitap eden medyalar olmalıdır. Reklam fonu için fatura kesilirse, KDV eklenir, tüm masraflar da katılımcılara bölünerek faturalanır, KDV mahsup edilir. Reklam fonu için yaygın olarak fatura kesilmez, KDV eklenmez. Para bir anlamda “emanete” alınır, parayı verenler adına harcanır. Bu durumda yapılan franchise veren ve alan için masraf yazılamaz.
Ödenen bedelin amortismanı: Franchise alınırken ödenen franchise giriş bedeli, franchise veren açısından amortismana tabi gayrı maddi haktır. Franchise kullanım bedeli ödemeleri ise doğrudan masraf yazılır. Franchise alan her ikisini de masrafa yazar.
Sözleşmelerde Pazarlık: Sözleşmeler, franchise veren tarafından hazırlanmış tek tip sözleşmelerdir. Franchise veren çoğunlukla sözleşmenin hiç bir maddesini değiştirmez. Sadece (varsa) korumalı bölge pazarlık konusu olabilir. Genelde pazarlık etmeyi seven insanımız, franchising sistemine güven duyduklarından, sözleşmenin detaylarına fazla girmez. Bazı yatırımcılar ise sözleşmedeki her maddeyi pazarlık konusu yapmak isterler.Yeni franchise almak isteyen kişilerin ise başvuracakları ilk bilgi kaynağı, eski franchise alanlardır. Dolayısıyla bir franchise alana verilen taviz, kısa süre sonra genel bilgi haline gelir, istemek ve almak şart olur. Franchise verenler bunun bilincinde olarak mümkün olduğunca az taviz vermeye çalışır. Franchise alan pazarlık psikolojisi içinde taviz isterse, önemsiz maddelerde değişikliğe giderler. Zaten sözleşmelerin pek çok maddesi franchise vereni mükerrer olarak korumaktadır.     
« Son Düzenleme: 04 Şubat 2010, 17:23:14 Gönderen: Koyu GRİ »

hayat

  • Ziyaretçi
Ynt: FRANCHISE Alırken
« Yanıtla #5 : 04 Şubat 2010, 16:57:02 »
5.ANLAŞMA VE PAZARLIK (devam)
 
KARŞILIKLI ÇIKARLAR
 
Karşılıklı Yarar Sağlama ve Açıklık
Sözleşme franchise sisteminin içindeki ilişkileri düzenler ve her konuya temel teşkil eder. İyi bir sözleşme, karşılıklı başarılı çalışmayı teşvik eden yapıda olmallıdır. Gelecekte oluşacak anlaşmazlıklar sözleşmedeki maddeler ile çözülebilmelidir. Sözleşmedeki hükümlerin adil ve karşılıklı olmasını istemek franchise alanın doğal hakkıdır. Sözleşme iki taraf için de geçerli ve bağlayıcı olmalıdır. İki taraf ta sözleşmede bir maddeyi çiğnediklerinde hangi sonuçlara maruz kalacaklarını net olarak bilmelidir
 
YAPTIRIMLAR
 
Suç Ve Ceza Dengesi
Franchise alanın anlaşmaya uymaması halinde uygulanabilecek yaptırımlar ve hangi durumda anlaşmanın feshedileceği belirtilmelidir.Franchise anlaşmalarında genellikle kolay yol seçilip, franchise verenin kolayca anlaşmayı feshetmesine olanak sağlayan maddeler konur. Bu şekilde elinde “çok güçlü” bir anlaşma olduğunu düşünen franchise veren, esasen yanılır. Çünkü anlaşmayı iptal etmek, en son başvurulacak çaredir. Amaç, anlaşmayı tam olarak uygulatmak ve bu süreçte karşılıklı para kazanmaktır. Anlaşma iptal edildiğinde yerin kirası franchise alanın üzerineyse işletmeden tabela iner. Bu ise franchise zinciri için itibar kaybıdır.Kademeli YaptırımlarFranchise anlaşması kademeli olarak yaptırımlar öngörmelidir. Franchise alan hangi kusurunda ne cezaya uğrayacağını bilmelidir. Yaptırımlar iyiye yönlendirici, yanlıştan caydırıcı olmalı ancak haksız iptal yetkisi vermemelidir. Örneğin ödemelerde gecikme halinde faiz uygulaması, bildirimlerde hata varsa ceza uygulaması, kotalar tutturulamadıysa parasal yaptırımlar, denetim sonucuna göre ödül ve yaptırımlar gibi ayrımlara gidilmelidir. Sır saklama yükümlülüğü genelde istenir. Ancak ileri giderek çalışanlar tarafından ihlal edilirse kullanılmak üzere çalışanlardan teminat da istenmektedir ki, bu Çalışma Kanını’na aykırıdır. Uygulanması zor ve ihtilaflı olsa da, varlığı yeterli caydırıcılığı sağlar.
 
Fesih Yetmezse
Anlaşmanın feshi ve marka kullanımının men edilmesi hukuken mümkün olmayabilir veya gecikmeli uygulanabilir. Franchise veren bu gibi durumlar için maktu cezalar öngörür. Alınan teminatlar nakde çevrilirken yine hukuki engeller yaşanır. Bu nedenlerle, tabela, totem, dış cephe elemanları franchise verene ait olup, sorun çıktığı anda derhal indirilmesiişletme yerinin kirası franchise veren üzerinde tutulup, franchise alanın alt kiracı veya müstecir olmasıanlaşmanın bitiminden sonra kullanılmaması için önemli telefonların franchise veren adına alınmasıgibi önlemler alınmaktadır. 
 
YASA VE KURALLAR
Yurt Dışındaki KurallarFranchising’in uzun yıllardır uygulandığı ülkelerde, franchise alan yatırımcıların ve tüketicilerin korunması ön planda tutulmaktadır.ABD’de Bu amaçla ABD’de çıkarılan kanunlar, Lanham Act (markalar), Antitrust Law (kartelleşmeyi önleme), Federal Trade Commmission Act (haksız rekabeti önleme), Automobile Dealer Franchise Act (otomobil satıcıları), Petroleum Marketing Practices Act (benzinciler), California Franchise Investment Act/1970 (franchise alanı koruma), Federal Trade Commission Act/1971 (franchise ilişkisini düzenleme) içindir. 1975 yılında Midwest Securities Commissioners Association (Ortabatı Menkul Değer Komisyoncuları Derneği’nin ilan ettiği Uniform Franchise Offering Circular / UFOC (tek tip franchise bilgi formu) zamanla geliştirilmiş, Federal Trade Commission tarafından kabul edilmiş, tüm eyaletlerde buna uyan sözleşmelerin kanun koruması altında olduğu belirtilmiştir. Avrupa’daAvrupa Birliği (AB), bilindiği gibi Avrupa ülkeleri arasında sınırları kaldırmış, tek politika, tek kanun, tek ekonomi, tek para olma yolunda ilerlemektedir. Bu nedenle ülkelerin kanunlarının yanı sıra, AB’nin anayasası olan Roma Anlaşması ve karar organı olan Komisyon ve Adalet Divanı’nın tavrı önem kazanmaktadır. Ülkeler, kanunlarında eğer AB’nin ilkelerine aykırı hükümler varsa, değiştirmek zorundadırlar.AB’nin, her konuda yazılı yasaları yoktur. Her bireysel olayda şikayetler değerlendirilir, alınan kararlar kanun yerine geçer. Franchise konusunda belirleyici kararların alınmasına neden olan dava, “Pronuptia” davasıdır.Pronuptia de Paris GmbH adlı Alman firması Hamburg ve civarı için franchise vermiş, fakat franchise alan anlaşmada belirtilen ücreti ödememiştir. Franchise veren dava açar ve kazanır. Franchise alan anlaşmanın Roma Anlaşmasının 85. Maddesine aykırı olduğunu, rekabeti engelleyici hükümler içerdiğini ve geçersiz olacağını söyleyerek temyize gider. Üst mahkemenin AB Adalet Divanına başvurması üzerine çok önemli olan şu karar alınır.
  • rekabet sınırlaması getirilemez
  • bölge koruması verilemez
  • franchise verenin yeni franchise vermesi engellenemez
  • franchise alanın başka işletme açması engellenemez
  • franchise sistemler işletme sırlarını koruyabilirler
  • franchise veren marka, unvan ve ününü korumak için önlemler alabilir
  • tek satıcılık kısıtlamaları franchise için geçerli değildir
Ardından 1988’de rekabeti korumak için çıkarılan yasaların, franchise konusunda tavizlerini içeren “blok muafiyet tüzüğü” yayınlanır. Yani franchise sistemlerin hangi maddeleri içermeleri halinde genel kısıtlamalardan muaf olacağı belirlenmiştir. Franchising konusunda Avrupa Franchise Federasyonu tarafından hazırlanan “dürüstlük ilkeleri” Pronuptia davasından sonra yenilenmiştir.Türkiye de AB tam üyeliği için başvurmuş olduğundan, kanunlarını AB’ye uyumlu hale getirmeyi kabul etmiştir. Bu açıdan da AB kuralları bizim için önem kazanmaktadır. Franchising’i ilgilendiren Marka ve Patent (1995) ve Rekabeti Koruma (1994) yasaları, bu çerçevede çıkmıştır. Yine AB kurallar çerçevesinde Rekabet Kanunu’nda yer alan franchise muafiyetleri 2002 de kaldırılmıştır. Detaylı bilgi www.rekaabet.gov.tr adresinden alınabilir.
 
Yasalar
Franchising anlaşması, sürekli borç ilişkisi doğuran atipik bir sözleşmedir.   Franchise anlaşmasına uygulanan mevzuat, şunlardır.
  • Rekabet Kanunu
  • Patent, marka, endüstriyel tasarım, fikir ve sanat eserleri mevzuatı
  • Borçlar Kanunu
  • Medeni Kanun
  • Türk Ticaret Kanunu
  • Vergi Usul Kanunu
  • Tüketiciyi Koruma Kanunu
ANLAŞMANIN BAŞLIKLARI
Bir franchise sözleşmesinde ana hatlarıyla şu konular yer alır:
  • taraflar, kişiye veya kuruma franchise verilmesi tercihi, kefiller
  • anlaşmanın süresi
  • anlaşmanın kapsamı; sektör, sistem, know how tanımı
  • markalar ve ilişkin haklar, muhtemel değişiklikler
  • tekel bölgesi, faaliyet sınırlaması, öncelikli çalışma bölgesi
  • işletme yeri, onaylı proje ve yerleşimi
  • işletmenin açılışı için tanınan süreler ve yaptırımlar
  • franchise verenin hak ve yükümlülükleri
  • franchise alanın hak ve yükümlülükleri
  • sır saklama yükümlülüğü ve rekabet kısıtlaması
  • sistemin standart ve prosedürleri, çalışma saatleri, tutulacak stoklar, vb.
  • franchise veren tarafından getirilecek değişiklikler, talimat ve genelgeler
  • başlangıç eğitimi ve sürekli eğitim, katılma zorunlulukları
  • denetim sistemi, istenen raporlar ve yaptırımlar
  • franchise giriş bedeli
  • franchise kullanma bedeli, istisna ve indirimler, ödememe, gecikme veya yanlış bildirimde bulunma halinde yapılacaklar
  • franchise alandan alınacak teminatlar ve kapsamları
  • franchise verenden veya belli kaynaklardan alınması zorunlu mal ve hizmetler, satış şartları
  • çalışma kotaları, tutulmaması halinde yaptırımlar
  • reklam ve tanıtım yükümlülükleri, reklam fonu ödemeleri ve kullanımı
  • işletmenin satışı halinde nelerin dahil olduğu ve şartları
  • sözleşmenin sona ermesinin şartları ve yapılacaklar
  • sistemden ayrılma şartları
  • franchise verenin ilk alım hakkı
  • sözleşme bitiminde geri verilecek, satılacak veya imha edilecekler
  • tazminat ve sorumluluğun sınırlanması, hasarları tazmin
  • devir şartları, ölüm halinde yapılacaklar ve miras hakları
  • yaptırılacak sigortalar
  • karşılıklı bildirimler
  • uygulanacak hukuk ve tahkim
  • mücbir sebepler
ANLAŞMANIN EKLERİ
Anlaşmanın genelde ekinde yer verilen hususlar şunlardır:
  • sistemin standart ve prosedürlerini tanımlayan el kitabı
  • mal temin kaynakları ve geçerli satış şartları, istenen teminatlar
  • anlaşma kapsamındaki yükümlülükler için alınan teminatlar
  • korumalı veya tahsisli bölgenin tanımı
  • işletme planı, proje ve dekorasyon, teşhir ve çalışma alanları
  • işletmede franchise verene ait şeyler
  • anlaşmayı imzalayanların yetki belgeleri veya imza beyannameleri
  • anlaşmaya taraf olanların kuruluş ve faaliyet belgeleri
ANLAŞMANIN İNCELENMESİ
Franchise anlaşması, aşağıdaki çerçevede incelenmeli ve pazarlık konusu edilmelidir.
 
Maddi hususlar
·    Sözleşme pazarlık konusu edilebilir mi
·    Sözleşmede franchise alanı koruyan madde var mı
·    Franchise kullanım bedeli belirgin mi, mala mı gizlenmiş
·    Franchise kullanım bedeli makul mu
·    Franchise kullanım bedeli ne sıklıkta ödeniyor
·    Kar edilmese de franchise kullanım bedeli ödeniyor mu
·    Franchise giriş bedeli makul mu
·   Franchise giriş bedelinde vade var mı
·    Franchise giriş bedeli bölgeye göre değişiyor mu
·    Yatırım ne sürede çıkartılabilir
·    Özel adlar altında ek ödemeler var mı
·    Merkezi reklam fonu ödemeleri nedir
·    Merkezi reklam kararına katılınıyor mu
·    Yerin kirası franchise verene mi ödeniyor, makul mu
·    Yerin kira sözleşmesi franchise anlaşmasının süresine uygun mu
·    Franchise alan ne gibi tazminat yükümlülüklerine giriyor
·    Franchise veren zarara neden olursa tazminat yükümlülüğü var mı
·    Mal alımı veya ciro için kota var mı
 
Destek hizmetleri
·    El kitabı var mı, yeterli mi
·    Eğitimin içeriği ve süresi belirtilmiş mi,
·    Denetim bir silah gibi kullanılabilir mi
·    Markayı ve itibarı koruma güvencesi var mı
·    Franchise verenin sözlü vaatleri anlaşmada yer alıyor mu
·    Gelişen teknoloji franchise alanlara aktarılacak mı
·    Gereken yasal izinleri almaya yardım edecek mi
·    Eleman temin ve takviyesinde yardım edecek mi
 
Fesih ve devir
·    Sözleşmenin devir hakkı var mı
·    Devire olanak sağlanıyor mu
·    Devirden gelir talep ediyor mu
·    Sözleşmenin yenilenmesinin şartı ne
·    Franchise alanın anlaşmayı iptal hakkı var mı
·    Anlaşmanın Franchise veren tarafından iptal gerekçeleri neler
·    Hataların düzeltilmesi için zaman tanınıyor mu
·    Hastalık ve çalışmama halinde ne olacak
·    Ölüm halinde ne olacak
·    Aciz veya iflas halinde ne olacak
·    Anlaşmazlıkta mahkeme veya hakem kim, nerede
·    Rekabet yasağı var mı, süresi
 
UFRAD İLKELERİ
Ulusal Franchising Derneği, 1995 yılında aldığı bir kararla, üyelerinin dürüstlük ve açıklık ilkelerine uymayı taahhüt etmelerini zorunlu tutmuştur.Üyelere, üyelik sertifikasının yanı sıra UFRAD ilkelerine uymayı taahhüt etmiş olduklarına dair bir sertifika da verilmektedir. Üyelerin franchise tanıtım broşürlerinde sıklıkla bu sertifikaya yer verdikleri görülmektedir.Bu ilkelere uymamaları halinde, franchise alanların belgeleri ile birlikte şikayet edecekleri merci, UFRAD’dır. Şikayet halinde konu Üye İlişkileri Komitesine iletilir. Hatalı davranan üyeden önce savunması istenir. Durum değerlendirmesi yapıldıktan sonra Komite raporunu Yönetim Kurulu’na verir. Yönetim Kurulu üyenin davranışını düzeltmesi için ihtar edebilir, bu davranışa neden olan genel uygulamanın değiştirilmesini talep edebilir, veya üyeyi dernekten çıkarabilir. UFRAD ilkeleri, Avrupa’da ve Amerika’da girişimcileri koruyan temel yasa ve ilkelerdir.Franchise alırken UFRAD üyesi firmaları seçmenin yararı, UFRAD güvencesi ve korumasına sahip olmaktır. Franchise alırken Franchise & More temsilcilerinden danışmanlık almanın yararı, yatırımcıyı ve işi objektif değerlendirmesidir.
« Son Düzenleme: 04 Şubat 2010, 17:21:28 Gönderen: Koyu GRİ »



 


* Emlak Forum un En Popüler Bölümleri